Herkomst/bron: Van Meersbergen (2012).
Toelichting: Het Observatieformulier
Positief Gedrag (OPG) is
een formulier waarin de leraar per dagdeel, dagelijks en wekelijks de gegevens
noteert over waargenomen positief gedrag van een leerling. Op negen (voorbeeld-)
items met vragen rond taakgericht werken, taak-/werkhouding en pro-sociaal
gedrag in de groep/klas wordt gericht kwantitatief geobserveerd. Het tiende
item is door de leraar zelf in te vullen en het OPG kan naar eigen inzicht met
meer items uitgebreid worden. De lijst is een observatielijst met name te
gebruiken bij de factor werkhouding en taak-/werkhouding en bij het bewust
opsporen van positief en pro-sociaal gedrag van leerlingen. Dit kan goed
ingezet worden in de fase van waarnemen maar ook tijdens de fase van uitvoering
(begeleiding of speciale aanpak van ongewenst sociaal gedrag of een geringe
taak-/werkhouding).
Doelen van de
observatie zijn:
- bewust zoeken naar
waarneembaar positief gedrag (gewenst, taakgericht of pro-sociaal). - vergelijking van
gedrag van leerling met zichzelf wordt gevisualiseerd, inzichtelijk en
bespreekbaar gemaakt. - positief
gedrag wordt bij de leerling ‘uitgelokt’ of gestimuleerd vanwege de
uitgesproken verwachting dat dit nauwkeurig wordt geobserveerd en vastgelegd.
Verwijzing naar hoofdstukken: 3.5, 3.6, 4.2, 4.3,
4.6
Gebruiksaanwijzing: De leraar maakt een keuze voor een of
meerdere doelgedragingen uit dit OPG en houdt bij of dit gedrag dat dagdeel of
die dag waarneembaar is geweest. De
observaties worden geteld of geturfd en soms daarna in percentages omgezet. In
een grafiek kan eenvoudig het verloop van het vertoonde gedrag zichtbaar worden
gemaakt (zie hieronder). OPG is een instrument om data te verzamelen over
gedrag. Ook is het een hulpmiddel voor zowel de leraar als voor de leerling om
met elkaar in gesprek te gaan en het over de veranderingen van gedrag te
hebben. Het kan worden ingezet in de fase van waarnemen en bij uitvoeren
bijvoorbeeld om een evaluatie van een begeleiding/ondersteuning op
onderwijsbehoeften in beeld te krijgen.
Betrek bij de analyse van dit OPG een mogelijk (tijdelijk) effect van
sociaal aangepast gedrag.
Figuur: visuele weergave gedrag van leerling (L. is
aantal keren op tijd aanwezig op school) over een periode van vier weken.
Ga naar het document.